Historia Islame - Vështrim i Gjerë Historik

Pejgamberi Muhamed (a.s.) lindi në Mekë në vitin e Elefantit (571). I rritur si jetim, ai njihej në shoqëri për ndershmërinë dhe karakterin e tij të lartë (El-Emin). Në moshën 40-vjeçare, gjatë adhurimit në shpellën Hira në vitin 610, ai mori shpalljen e parë nga Allahu përmes melekut Xhibril (Ajeti i parë: "Lexo në emër të Zotit tënd..."). Kjo shënoi pikën e kthesës për njerëzimin, duke i dhënë fund errësirës së injorancës (Xhاهilijetit).

Për shkak të rritjes së presioneve në Mekë, me urdhër hyjnor u ndërmor Hixhreti (emigrimi) drejt Jesribit, i cili u shndërrua në Medinetu'l-Nebi (Qyteti i Pejgamberit). Hixhreti nuk ishte thjesht një largim gjeografik, por themelimi i një kalendari të ri dhe një rendi të ri shoqëror të bazuar në vëllazërim mes Muhaxhirëve (të ikurve nga Meka) dhe Ensarëve (vendasve të Medinës).

Për të mbrojtur komunitetin e ri nga asgjësimi, muslimanët u detyruan të luftojnë në beteja historike si Bedri, Uhudi dhe Hendeku. Këto ngjarje testuan durimin e tyre. Më pas, me Traktatin e Hudejbijes u sigurua paqe afatshkurtër, e cila kulmoi me Çlirimin pa gjak të Mekës në vitin 630. Viti 632 solli Haxhin e Lamtumirës dhe shpalljen e mesazhit përfundimtar: "Sot jua përsosa fenë tuaj..."

Pas ndarjes nga jeta të Pejgamberit, Ebu Bekri u zgodh halifi i parë i muslimanëve. Periudha e tij e shkurtër ishte jashtëzakonisht kritike. Ai përballu lëvizjet e rebelimit, refuzimit të zekatit dhe falsifikatorëve të profecisë (Luftërat e Riddetit), duke ruajtur unitetin e shtetit. Gjithashtu, ai nisi procesin e parë të tubimit dhe shkrimit të Kuranit në një vëllim të vetëm me sugjerimin e Omerit (r.a.).

Nën udhëheqjen e Omerit, shteti islam njohu zgjerim të jashtëzakonshëm territorial, duke përfshirë Palestinën (Kudsin), Egjiptin dhe pjesën më të madhe të Perandorisë Perse dhe bizantine. Omeri vendosi baza të fuqishme administrative, themeloi institucionin e regjistrimit të pasurisë (Divan), sistemin e gjyqësorit të pavarur dhe zyrtarizoi Kalendarin Hixhri. Ai shquhej për drejtësinë e tij të rreptë dhe të barabartë për të gjithë qytetarët.

Osmani (r.a.) vazhdoi zgjerimin e detdeteve dhe arriti sukses të madh duke njëifikuar dialektet dhe duke shumëzuar kopjet e Kuranit (Mushafët) për t'i dërguar në qendrat kryesore islame. Pas martirizimit të tij, Aliu (r.a.) mori drejtimin në një periudhë tejet të trazuar politike. Megjithëse u ballafaqua me sfida të brendshme të mëdha, ai mbeti simbol i diturisë, guximit dhe përkushtimit absolut ndaj parimeve islame.

Me transferimin e qendrës në Damask nga Muavija ibn Ebi Sufjan, Emevitë krijuan një perandori të madhe që shtrihej nga brigjet e Atlantikut në Spanjë deri në kufijtë e Kinës dhe Indisë. Kjo periudhë pa zhvillime të mëdha arkitekturore, si ndërtimi i Xhamisë së Emeviteve në Damask dhe Kupolës së Shkëmbit në Kuds. Gjithashtu u hodhën bazat e monedhës së parë të unifikuar islame.

Me themelimin e Bagdadit si kryeqytet, Abasidët nisën Epokën e Artë të Islamit. Përmes institucionit të famshëm "Bejt ul-Hikme" (Shtëpia e Urtësisë), dijetarët muslimanë përkthyen, analizuan dhe avancuan shkencat e antikitetit në fusha si mjekësia (Ibn Sina / Avicena), matematika (Al-Khwarizmi / Algoritmi), optika (Ibn al-Haytham) dhe astronomia. Ky ishte kulmi i iluminizmit, ku arsyeja dhe besimi ecin krah për krah.

Spanja Islame (Andaluzia), me qendër në Kordobë, u shndërrua në fenerin e dritës dhe kulturës në një Evropë që po kalonte mesjetën e errët. Universitetet, bibliotekat e mëdha (me qindra mijëra libra), rrugët e ndriçuara dhe bashkëjetesa mes muslimanëve, të krishterëve dhe hebrenjve krijuan një ambient të pasur shkencor e letrar, nga i cili më vonë u frymëzua e gjithë Rilindja evropiane.

Pas rënies së Bagdadit nga pushtimet mongole, fuqia politike e botës islame kaloi te turqit osmanë. Duke nisur nga një principatë e vogël në Anadoll, osmanët ndërtuan një perandori ndërkontinentale që lidhi Evropën, Azinë dhe Afrikën. Çlirimi i Kostandinopojës (Stambollit) më 1453 ndryshoi rrjedhën e historisë botërore. Osmanët shërbyen si mbrojtës të trojeve islame, të dy Haremeve të Shenjta dhe sollën paqe e stabilitet (Pax Ottomanica) në Ballkan dhe Lindjen e Mesme për shekuj me radhë.

Në shekullin XX, pas dislokimeve gjeopolitike dhe përfundimit të Perandorisë Osmane, bota islame u riorganizua në shtete të pavarura kombëtare. Sot, komuniteti musliman numëron mbi dy miliardë besimtarë anembanë globit, nga Azia Juglindore deri në Afrikë, Evropë dhe Amerikë. Epoka bashkëkohore karakterizohet nga përpjekjet për ripërtëritje shpirtërore, edukim modern, ruajtje të vlerave morale, bamirësi globale dhe përballje me sfidat e globalizmit, duke ruajtur palëvizshmërinë e parimeve kuranore.